Popular:

कठोपनिषद् • वल्ली 1, मन्त्र 7

Katha Upanishad (Kathopanishad) • कृष्ण यजुर्वेद (Krishna Yajurveda - Katha Shakha)

कठोपनिषद् • वल्ली 1 • मन्त्र 7
यमलोकमें नचिकेता

Katha Upanishad (Kathopanishad) 1.7

Mantra: 1.7 [Kathopanishad_1.7]

वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान् । तस्यैतां शान्तिं कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम्॥७॥

卐

HinduText AI से इस उपनिषद मन्त्र का ब्रह्मज्ञान समझें

उपनिषद मन्त्र संख्या 7 का आध्यात्मिक रहस्य

卐 AI से समझें

हि हिन्दी अनुवाद (Hindi Translation)

ब्राह्मण-अतिथि होकर अग्नि ही घरोंमें प्रवेश करता है। [साधु पुरुष] उस अतिथिकी यह [अर्घ्य-पाद्य-दानरूपा] शान्ति किया करते हैं। अतः हे वैवस्वत! [इस ब्राह्मण-अतिथिकी शान्तिके लिये] जल ले जाइये॥ ७॥

भा शाङ्करभाष्य एवं विस्तृत व्याख्या (Shankaracharya Bhashya & Commentary)

【शाङ्करभाष्यम्】 वैश्वानरोऽग्निरेव साक्षात् प्रविशत्यतिथिः सन्ब्राह्मणो गृहान्दहन्निव तस्य दाहं शमयन्त इवाग्नेरेतां पाद्यासनादिदानलक्षणां 【भाष्यार्थ】 ब्राह्मण-अतिथिके रूपमें साक्षात् वैश्वानर—अग्नि ही दग्ध करता हुआ-सा घरोंमें प्रवेश करता है। उस अग्निके दाहको मानो शान्त करते हुए 【शाङ्करभाष्यम्】 शान्तिं कुर्वन्ति सन्तोऽतिथेर्यतोऽतो हराहर हे वैवस्वत उदकं नचिकेतसे पाद्यार्थम् । अतश्चाकरणे प्रत्यवायः श्रूयते ॥ ७ ॥ 【भाष्यार्थ】 ही साधु-गृहस्थजन यह पाद्यादि दानरूप शान्ति किया करते हैं। अतः हे वैवस्वत ! नचिकेताको पाद्य देनेके लिये जल ले जाइये। क्योंकि ऐसा न करनेमें प्रत्यवाय सुना जाता है ॥ ७ ॥
卐 HinduText AI